سلول بنیادی دندان شیری چیست و چه کاربردهایی دارد؟

سلول های بنیادی، سلول هایی هستند که قادرند ضمن رشد و تکثیر به انواع مختلفی از سلول ها تبدیل شوند. به همین دلیل، این سلول ها کاربرد ویژه ای در استفاده های بالینی و درمان بیماری ها دارند. مغز استخوان، خون بند ناف و بافت بندناف از غنی ترین منابع سلول های بنیادی می باشند، در سال های اخیر پالپ دندان شیري نیز به عنوان یکی از بافت های حاوی سلول های بنیادی مطرح شده است. این سلول ها در نواحی مرکزی و پر سلول پالپ دندان قرار دارند. از زمان شناسایی سلول های بنیادی در دندان های شیری که بیش از ده سال از آن میگذرد تاکنون مطالعات زیادی جهت به کارگیری روش هایی برای جداسازی و استخراج سلول بنیادی انجام شده است. سلول های جدا شده از این روش را می توان به انواع دیگر سلول ها تمایز داد و براي ترمیم بافت های آسیب دیده و درمان بیماري ها از آن استفاده نمود.

نتایج مطالعات نشان داده اند که میزان پاسخ سلول های بنیادی جدا شده از دندان شیری به مراتب سریع تر از سلول هایی است که از بافت های دیگر جداسازی شده اند. یکی دیگر از مزیت های استفاده از این سلول ها، این است که در برابر تنش های محیطی بسیار مقاومند. مقاومت بالای این سلول ها موجب شده که سلول های بنیادی پالپ دندان شیری به عنوان بهترین گزینه برای بازسازي رگها و عروق و بافت های آسیب دیده قلب مطرح شوند. علاوه بر این استفاده از این سلول ها در جراحی های دهان و دندان و ترمیم بافت های نرم نیز بسیار کاربردی و مفید است. به نظر می رسد در آینده نه چندان دور سلول های بنیادی دندان شیری سهم مهمی در ژن درمانی و درمان بیماری های صعب العلاج داشته باشند.

توجه به این نکته بسیار مهم است که برای اقدام به ذخیره سازی و یا اهدا دندان شیری، کشیدن دندان باید توسط دندانپزشک و با شرایط خاص انجام انجام شود تا هیچگونه آسیبی به سلول های بنیادی وارد نشود و کیفیت آن حفظ شود. پس از آن دندان شیری به مراکز تحقیقاتی تحویل داده می شود تا در آینده مورد استفاده قرار گیرد.

ایجاد بانک سلول بنیادی خون بند ناف، بافت بندناف و بانک سلول بنیادی دندان شیری که با هدف جمع آوری این سلول ها و استفاده از آنها در درمان بیماری ها انجام می شود، تحول عظیمی را در علم پزشکی ایجاد کرده است. سلول های بنیادی پالپ دندان شیری از دو منبع مزانشیمی و اپیتلیال می باشند که در دسترسی آسان به آنها از مهم ترین مزیت ها به شمار می رود. به طور کلی، تنها راه درمان بیماری های که تا کنون روش درمانی خاصی برای آن ها مشخص نشده است، استفاده از سلول های بنیادی است که می توان آنها را از منابع مختلفی تهیه کرد تا در صورت بروز بیماری در خود یا دیگر اعضای خانواده بتوان با آرامش خاطر به انجام روند درمان پرداخت. در حال حاضر ذخیره سازی سلول های بنیادی در کشور ما و کشورهای آمریکا، هند و ژاپن انجام می شود، اما باید این نکته را مد نظر داشت که مطالعات روز افزون در این زمینه در حال گسترش است و با بهینه سازی روش‌های جداسازی، انجماد و نگهداری این سلول‌ها، کاربرد های درمانی آنها نیز افزایش می یابد.